Sau mỗi đợt mưa dù nhỏ dù to thì ở một nơi nào đó ở Hà Nội chắc chắn sẽ ngập ít ngập nhiều. Nhưng hoàn lưu bão Buloi với Matmo vừa qua thì lại là một câu chuyện hoàn toàn khác biệt. Chỗ nhà hắn, nơi vừa mới làm lại cống hơn 2 năm trước và chưa từng ngập trong vòng gần chục năm nay thì đợt này nước đã vào nhà, đã dâng lên độ 10cm và chuẩn bị một chút nữa thôi sẽ nhào vô hấp diêm em tủ lạnh long cánh nhà hắn. Thế nên như mọi lần, khi có một chuyện gì đó hay ho và thú vị xảy ra xung quanh lẫn trong cái thành phố hắn đang sống, hắn sẽ lên tỉ tê và tâm sự đôi ba dòng trên này.
Thứ đầu tiên gây ấn tượng đợt này là lượng mưa khủng khiếp chưa từng thấy, chắc chỉ kém đợt 2008 mà hắn đã từng nói đến trong một vài bài viết trên này. Tại trạm Ô Chợ Dừa lượng mưa đo được gần 362mm chỉ trong 3 tiếng, theo báo đài nói rằng thì nó bằng một nửa đợt 2008 nhưng khi đó mưa liên tục trong 5 ngày. Số liệu này để thấy rằng ông cụ thoát nước Hà Nội phải chịu đòn nặng nề thế nào của Thủy Tinh. Thế nên việc ngập đường lụt phố việc nước lên tràn vào nhà là điều hiển nhiên không có gì phải bàn cãi.
Nhiều vịnh nước sâu được hình thành ngay trong cơn mưa, và một vài bến cảng khác được hình thành sau đó và giữ nước rất lâu. Nhiều nơi được mệnh danh là khu đô thị của giới thượng lưu cũng trở thành Venice của Châu Á, với thum thủm mùi nước đục ngầu kéo dài tới vài ba hôm, thậm chí cá biệt có chỗ còn lưu hương với giữ nước tới cả tuần. Trên Facebook, Youtube, Tiktok lượng tìm kiếm về từ khóa “NGẬP” luôn cao gần nhất và các video về chủ đề nước dâng trên đùi, ngang bụng hoặc phi xe lội nước luôn thu hút lượng người xem khủng khiếp. Hắn thấy có KOL đi review một con ngõ ở Giang Văn Minh, nước ngang bụng người trưởng thành và chiếc xe máy bên cạnh thì nước dâng qua cả yên, rồi hình ảnh một cái móng nhà đang đào không thể phân biệt đâu là móng đâu là đường phải giăng dây cảnh báo cho người đi qua, khiến hắn chợt overthinking nếu nhỡ may mà lỡ bước vào đây thì 😥 ối giời ơi! Trước đây phố cổ thường được ví như hình mẫu về quy hoạch so với các khu dân cư cạnh đường vành đai sau này, nhưng đợt này cũng ngập rất là ra gì, Hồ Gươm mấp mẻ nước, Tràng Tiền thì thành sông Hương dưới cầu Trường Tiền ở Huế. Điểm khác biệt duy nhất là tại các khu lâu đời nước rút nhanh hơn một số khu vực mới xây sau này.
Như đã nói ở trên tùy vào địa hình địa mạo mà màu nước vào nhà cũng khác nhau. Ở nhưng nơi bê tông hóa nhiều, thì nước tương đối trong, còn những nơi có nhiều bùn đất với cạnh cánh đồng thì nước đục ngầu. Nhưng đặc điểm chung của cả hai màu đều là mùi thum thủm, tanh nồng của nước mưa hòa cùng nước cống. Còn cái nước đã tràn vào nhà thì được nâng cấp hơn nữa về mùi hương với sự kết hợp ngọt ngào của sô cô lu nội sinh trong bể phốt trào lên. Nói chung có thể kết luận bằng câu “trong mà lại không sạch, đục mà lại thoảng hương“.
Hắn thấy một vài nơi đối phó bằng việc chặn trước cổng bằng bao tải đất với cát, bằng xi măng chát với tấm gỗ hoặc tấm kim loại. Nhưng với kinh nghiệm nhiều năm chặn cửa từ những năm 200x hẵn tự tin khẳng định mấy món đó chẳng hiệu quả là mấy đâu. Vì nhiều khi ta chặn cửa trước thì giặc nước tấn công cửa sau, gọi nôm na và dân giã là thúc từ cửa hậu qua các đường ống thoát, nắp bể phốt hoặc chính đường dẫn nước mưa từ mái xuống. Thành ra nhiều hộ ở tận tầng trên cao trong chung cư cũng ngập do tắc ngoài ban công, do nước từ dưới ùn lên theo đường nhà vệ sinh gây ngập phòng với hành lang. Câu cửa miệng sống chung với lũ khá đúng trong trường hợp này.
Rồi khi nước đã rút việc dọn dẹp cũng tốn công tốn sức không kém. Phải quét rác, nhặt lại đồ đạc trôi linh tinh, khử trùng, giặt khăn với thảm trải sàn, rửa sạch nhà cửa với nước thơm. Nhiều địa phương như Thái Nguyên với Lạng Sơn, bùn còn tràn vào nhà, có nơi mất điện mất nước nhiều ngày khiến việc lau dọn còn vất vả và gian nan hơn rất nhiều. Chưa kể tới việc nhiều nhà lúc nước dâng thì kê đồ lên cao khá đơn giản, nhưng tới lúc nước hạ xuống lại vô cùng khó khăn do thiếu người, thiếu adrenaline của việc chạy lụt… “Của đi thay người” có lẽ là câu nói an ủi duy nhất trong trường hợp của nhiều nhà bị hư hỏng đồ do không có thời gian kê lên cao vì nước về nhanh quá. Thống kê trên báo đài, hàng tỷ tỷ đồng thiệt hại của người dân, có hộ kinh doanh thì hàng hóa gần như hỏng hết, máy móc to và nặng không thể di dời trong các xưởng nhỏ lẻ chấp nhận chìm trong nước bùn, coi như là trắng tay làm lại từ đầu. Nhiều cô bác nông dân thì nhìn đàn gà đàn lợn từ vài trăm tới cả nghìn con chết trương bụng sau lũ mà nước mắt với mồ hôi thấm đẫm cổ tay áo. Hy vọng những đợt quyên góp sau này sẽ hỗ trợ họ được phần nào, giảm bớt gánh nặng và có thứ để mưu sinh sau lũ.
Cuối cùng như bao đợt nước vào nhà, hắn cùng với vô vàn bà con tại các tỉnh phía Bắc đang chổng mông lên dọn nhà và thống kê thiệt hại, cũng có nhưng hy vọng lẫn kỳ vọng chung lẫn riêng về tương lai:
- Mong một con đê cao hơn chắc khỏe hơn để nước không từ ngoài tràn vào nội thành với trong làng khi nước sông dâng lên.
- Mong hệ thống thoát nước được quy hoạch, cải tạo, nâng cấp và mở rộng như mấy phim hành động mẽo nhưng năm 198x, có thể đua xe bắn nhau tùm lum trong đấy chứ không bé nhỏ và khiêm tốn như hiện tại.
- Mong có thêm nhiều hồ ao để thoát nước tự nhiên chứ không phải mỗi ngày một ít đi với tốc độ đô thị hóa bê tông hóa khủng khiếp như hiện giờ.
- Mong công tác dự báo sẽ ngày một sát, chuẩn và tốc độ hơn bây giờ. Vì hai ba đợt bão vừa rồi hắn thấy có sự sai lệch đáng quan ngại. Tất nhiên sự biến đổi khí hậu và những diễn biến bất thường của thời tiết thì khó mà dự chuẩn 100% nhưng ít cũng phải 70 tới 80 phần trăm chứ nhỉ.
- Mong kinh tế khá lên một chút để có tiền mua sắm lại đồ đạc cũ hỏng, có tiền sửa sang nhà cửa và đặc biệt có thể nâng nền nhà cao thêm độ chục phân để nếu nước lên trong tương lai thì còn bớt tràn vào nhà.
- Mong ông trời thương xót, đừng với giảm nhẹ những cơn bão giáng xuống người dân nước hắn.
- Mong và mong thật nhiều….
Vài dòng nho nhỏ viết về mưa với lũ trong một ngày Hà Nội nắng to tới rất to!
